JAK UCHRONIĆ SIĘ PRZED RAKIEM? OTO 12 SPOSOBÓW NA ZMNIEJSZENIE RYZYKA

Facebooktwitterpinterestlinkedinmail

Jeśli zadbamy o odpowiedni styl życia, możemy ograniczyć ryzyko zachorowania na raka. Europejski Kodeks Walki z Rakiem opublikował 12 sposobów na ograniczenie ryzyka zachorowania na raka. Naprawdę masz wpływ na to ryzyko! Jak uchronić się przed rakiem? Jest kilka punktów, o które możesz zadbać od jutra.

Dla niektórych sama myśl o wyroku raka jest czymś, co spędza sen z powiek. Dla innych, nie wywołuje on większego poruszenia. Jeszcze inni o takim wyroku w ogóle nie myślą. Ja osobiście nie chciałabym się w ogóle stykać z tą diagnozą (także w pracy), dlatego staram się minimalizować szansę spotkania się twarzą w twarz z tak silnym bodźcem do zmian, jakim jest poważna choroba. Mimo wszystko zdaję sobie sprawę z tego, że mimo starań mogę kiedyś zachorować. Ale wiem również, że bez prewencji mogłabym już dawno przyjmować chemię…

Dlatego też po I Kongresie Medycyny Stylu Życia, który odbył się pod koniec kwietnia w Warszawie, postanowiłam przekazać Wam tych 12 punktów, które według ekspertów mają największy wpływ na ryzyko wystąpienia nowotworów, które są plagą naszych czasów. Na szczęście w bardzo dużym stopniu mamy wpływ na to, aby to ryzyko obniżyć, bo styl życia naprawdę ma znaczenia dla naszego zdrowia.

Nie czekaj, działaj!

1. Nie pal

Dym tytoniowy porównywalny jest z wpływem azbestu na zdrowie. Palenie tytoniu jest główną przyczyną zachorowań na nowotwory (najczęściej powoduje raka płuca – w 82%). Paląc papierosy jesteśmy także bardziej narażeni na wystąpienie raka gardła, krtani, jamy ustnej, trzustki, pęcherza moczowego, wątroby, nerki, szyjki macicy czy białaczki… Niezwykłe w pewien sposób jest to, że ryzyko wystąpienia tych chorób można zmniejszyć przestając palić – można takim działaniem zmniejszyć ryzyko zachorowania na 15 różnych nowotworów! I pamiętajmy, że nie ma bezpiecznego sposobu palenia, jak się sądzi. Paląc papierosy typu light (wg badań) narażamy się na porównywalną ilość substancji smolistych, a używając papierosów elektroniczne wdychamy te same substancje, które są dostępne w tradycyjnych papierosach. I pamiętaj – nigdy nie jest za późno, aby rzucić palenie!

2. Stwórz w domu środowisko wolne od dymu tytoniowego

Bierne palenie jest szkodliwe, może zaostrzyć występowanie niektórych chorób, np. występującej astmy bądź przyczynić się do ich powstawania (stwierdzono zależność z występowaniem zawałów, choroby wieńcowej, udaru, a także przewlekłej obturacyjnej choroby płuc). Należy także pamiętać o szkodliwym działaniu dymu papierosowego na rozwój dziecka.

3. Utrzymuj prawidłową masę ciała

Jest to drugi po paleniu tytoniu czynnik ryzyka nowotworów. Zaskoczenie? A jednak! Pomyśl o tym, jak społeczeństwo tyje w zastraszającym tempie. Może Ty także? Badania naukowe dowodzą, że ryzyko rozwoju raka rośnie proporcjonalnie wraz ze wzrostem ilości tłuszczu w organizmie. Dlaczego prawidłowa masa ciała jest tak istotna, a raczej zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie (tutaj uwaga do osób szczupłych – możliwy jest nadmiar tkanki tłuszczowej przy prawidłowym BMI).

4. Bądź aktywny fizycznie w codziennym życiu

Jak ważna jest aktywność fizyczna nie trzeba tłumaczyć, ale w kontekście prewencji nowotworów, ta wiadomość powinna Cię chociaż trochę zaskoczyć: regularne ćwiczenia chronią przed rakiem jelita grubego, piersi i błony śluzowej macicy, a według niektórych badań – bycie aktywnym może chronić przed rakiem płuca, wątroby, prostaty, jajnika, nerki i żołądka. Do aktywności o średniej intensywności należą: taniec, pływanie w wolnym tempie, trening siłowy, szybki marsz, a o dużej intensywności – bieg, aerobik, gra w tenisa czy intensywny trening na siłowni. Do dzieła, bo siedzący tryb życia zwiększa ryzyko nowotworów! 

5. Przestrzegaj zaleceń prawidłowego sposobu żywienia

Zdrowa dieta czyli ograniczenie cukrów prostych, słodkich napojów, żywności przetworzonej (w tym przetworów mięsnych), odpowiednia ilość błonnika pokarmowego, obecność warzyw i owoców w diecie, naturalne tłuszcze jest niezwykle ważnym elementem stylu życia, która ma niezwykły wpływ na prewencję chorób cywilizacyjnych – i właśnie do tej zmiany staram się Ciebie nakłonić na kartach tego bloga :) Ponadto warzywa i owoce zawierają antyoksydanty, czyli związki zwalczające wolne rodniki, które mogą uszkadzać komórki i rozpoczynać proces powstawania nowotworów.

6. Jeśli pijesz alkohol dowolnego rodzaju, ogranicz jego spożycie

Od czasów studiów słyszę o lampce czerwonego wina wypijanej codziennie dla zdrowia, do obiadu, na trawienie. Okazuje się, że wartości w winie jest mniej niż w garści świeżych winogron, a do tego z każdym wypitym łykiem wzrasta ryzyko nowotworów. Gdzie tu logika? Badania potwierdzają, że wino jest dobre (a raczej związki w nim zawarte), inne badania potwierdzą, że ono szkodzi w kontekście wzrostu ryzyka powstawania raka. Receptą jest na pewno maksymalne ograniczenie alkoholu. I pamiętaj – nie istnieje coś takiego jak bezpieczna dawka alkoholu, którą możesz wypić w ciągu dnia. Nie ma też znaczenia czy sięgasz po piwo (tak, piwo to też alkohol), wino czy alkohol wysokoprocentowy. Alkohol to alkohol.

7. Unikaj nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne (dotyczy szczególnie dzieci)

Czy wiesz, że od tego roku osoby poniżej 18 roku życia nie mogą korzystać z solarium? Nareszcie! Nadmierna ekspozycja na promienie UV wiąże się z poważnymi i licznymi konsekwencjami zdrowotnymi, takimi jak rak skóry, choroby oczu (np. zaćma, zapalenie spojówek), a także może przyczynić się do osłabienia układu odpornościowego. Słońce jest dla nas ważne, należy wystawiać się na jego działanie, należy przebywać także na dworze, ale nadmierne korzystanie z kąpieli słonecznej oraz korzystanie z solarium zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na nowotwory skóry, m.in. czerniaka.

Jak się zabezpieczyć? Zrezygnować z używania urządzeń opalających jak solarium (wg zaleceń WHO), unikać przebywania bezpośrednio na słońcu w godzinach, kiedy jego natężenie jest największe, w miejscach o dużym nasłonecznieniu stosować odpowiednie kremy zabezpieczające czy chronić skórę przez odpowiedni ubiór, używaj też okularów przeciwsłonecznych. A wybierając krem z filtrem, używaj możliwie jak najbardziej naturalnego.

8. Chroń się przed działaniem substancji rakotwórczych w miejscu pracy

Proste… postępuj zgodnie z zaleceniami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy. O dziwo nie każdy bierze zasady BHP na poważnie… Jeśli masz nosić fartuch – noś fartuch, jeśli masz założyć maskę przed wykonaniem pracy – załóż maskę, jeśli masz pracować przy wentylacji/ wyciągu – włącz odpowiednie urządzenia. Na bieżąco wietrz pomieszczenia, w których przebywasz, sprzątaj, wynoś śmieci. A jeśli nie przeszedłeś odpowiednich szkoleń BHP bądź Twój pracodawca nie zastosował się do odpowiednich przepisów bezpieczeństwa, walcz o swoje prawa. Na pewno to nie jest proste, wiadomo, ale w końcu nikt nie zadba o Twoje zdrowie lepiej niż Ty sam.

9. Dowiedz się, czy w domu jesteś narażony na naturalne promieniowanie spowodowane wysokim stężeniem radonu 

O tym punkcie sama wiem najmniej. Nie zdawałam sobie sprawy z tego, że stężenie radonu jest w czołówce czynników wystąpienia ryzyka raka! Tym bardziej, że jest to w pewien sposób działanie natury. Na zbyt wysokie stężenie tego gazu są narażeni szczególnie górnicy, natomiast w domach nieodpowiednie stężenie może być obserwowane na terenach związanych ze złożami uranu. Radon może występować także w materiałach budowlanych i wodzie pitnej, ale tutaj jego ilość jest znacznie mniejsza niż we wnętrzach budynków, gdzie przenika on bezpośrednio z gruntu. To przenikanie zależne jest też od nieszczelności materiałów budowlanych. Stąd też sprawnie działająca wentylacja oraz regularne wietrzenie pomieszczeń jest niezwykle istotne. 

10. Kobiety powinny pamiętać o tym, że…

Karmienie piersią zmniejsza u matki ryzyko zachorowania na nowotwory, stąd też jeśli to możliwe, karm dziecko piersią. Poza obniżeniem ryzyka zachorowania na raka piersi, naturalne karmienie dziecka wpływa także na zmniejszenie prawdopodobieństwa zachorowania na raka jajnika. Podobnie działa odstawienie hormonalnej terapii zastępczej, dlatego też jej użycie może się wiązać ze wzrostem zachorowania na raka piersi, jajników i błony śluzowej trzonu macicy. Natura jest genialna i warto mimo wszystko się jej trzymać, a jeśli już używać HTZ to zalecane jest użycie jej przez krótki czas i jeśli rzeczywiście występuje taka konieczność.

11. Zadbaj o to, aby twoje dzieci poddano szczepieniom ochronnym przeciwko WZW B (u niemowląt) i HPV (u dziewcząt)

Okazuje się, że nawet 15-20% nowotworów złośliwych spowodowanych jest wirusowymi lub bakteryjnymi infekcjami, które zwiększają ryzyko wystąpienia raka szyjki macicy, prącia, odbytu, głowy i szyi, żołądka i wątroby, niektórych nowotworów układu krwiotwórczego. Stosowanie szczepień jest skutecznym sposobem uniknięcia zachorowania na nowotwory związane z infekcją wirusową.

12. Bierz udział w zorganizowanych programach badań przesiewowych w celu wczesnego wykrywania

Wczesne rozpoznanie znacznie zwiększa szansę wyleczenia raka. I to jest dobra wiadomość! Oprócz cytologii, korzystam regularnie z akcji prowadzonych w miejscu zameldowania – usg piersi i badania przesiewowe jak glukoza, cholesterol, itp. Skoro są organizowane, to aż grzech nie skorzystać! Najczęstszymi badaniami przesiewowymi są kolonoskopia i krew utajona w kale (związana z rakiem jelita grubego), usg czy mammografia (związana z rakiem sutka) oraz cytologia (związana z rakiem szyjki macicy). Rtg klatki piersiowej może wskazać na chorobę płuc, a PSA na problemy z prostatą. Na pewne refundowane badania przesiewowe obecnie nie są przesyłane zaproszenia (jak to było dotychczas), ale to nie oznacza, że badania przesiewowe nie są wykonywane. Wymaga to od nas nieco więcej wysiłku, ale ostatecznie warto się dowiadywać.

Z którym punktem masz największy problem? Ile z tych puntów stosujesz?

Pozdrawiam!

Dla pogłębienia wiedzy zachęcam do wejścia na stronę Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem.

Informacje do wpisu zostały zaczerpnięte z materiałów opublikowanych w ramach ECL Microgrants: Promotion of the European Code Against Cancer 4th edition

 

Facebooktwitterpinterestlinkedinmail

Dodaj komentarz

Or